ลัทธิอำนาจนิยมในสถาบันครอบครัวคนไทย

มีคำกล่าวอ้างถึงระบอบอำนาจนิยมอยู่บ่อยครั้ง ไม่ว่าจะเป็นในรูปแบบของการปกครอง หรือจะเป็นโครงสร้างย่อยของสังคมอีกเป็นต้นว่า

 สถานที่ทำงานหรือโรงเรียน แต่น้อยคนนักที่จะเอ๋ยถึงระบบอำนาจนิยมที่อยู่คู่กับคนไทยมาช้านานในสภาพแวดล้อมที่ใกล้ชิดกับเราที่สุด นั่นคือ สถาบันครอบครัว ก่อนอื่นเลยเราต้องทำความเข้าใจกันก่อนว่าอำนาจนิยมที่กล่าวถึงมีลักษณะแบบใดบ้าง ถึงประกอบผลิตขึ้นมาเป็นระบอบได้ ยกตัวอย่างอย่างคร่าวๆเป็น อำนาจนิยมชอบมีส่วนประกอบสำคัญๆอยู่ไม่กี่อย่างเป็น การรวมศูนย์อำนาจรวมทั้งการตัดสินใจรวมทั้งพิจรณาบทลงโทษจากบรรทัดฐานผู้ดูแล (พ่อแม่ หรือผู้มีอำนาจในการปกครองเลี้ยงดูบุตรหลานเนื่องมาจากระบบอำนาจนิยมนั้นชอบมองเห็นคนที่อยู่ใต้อำนาจเป็นเพียงวัตถุหรือทรัพยากร ไม่ได้พิจณาจากบรรทัดฐานศีลธรรมโลกสมัยใหม่ที่ชื่อว่า สิทธิมนุษยชน ยกตัวอย่างครอบครัวหนึ่งซึ่งได้เชื่อว่ามีการสมาทานระบบอำนาจนิยมกับคนในครอบครัวเพื่อจุดประสงค์อย่างใดอย่างหนึ่งเช่น ครอบครัว xxx มีนาย กรัม เป็นผู้นำครอบครัว มักจะเคี่ยวเข็ญให้ลูกตั้งใจเรียนในวิชาที่ตัวเองนั้นมองว่าเป็นประโยชน์ในอนาคตสำหรับครอบครัว แม้กระนั้นไม่เคยแม้แต่จะสอบถามความคิดเห็นหรือความต้องการของลูกตนเองว่าเขาอยากได้ที่จะทำความเข้าใจในวิชานั้นๆใช่หรือไม่ ถ้าเกิดมีการขัดขืนหรือไม่ทำตามนาย ก. ต้องการ มักจะมีบทลงโทษตามมาในกรณีดังกล่าวข้างต้น โดยกรอบของความชอบใจเป็นใช้บรรทัดฐานทางศีลธรรมส่วนบุคคลของนาย กรัม เป็นตัวระบุทั้งหมด ไม่ว่าจะเกิดเรื่อง คุณประโยชน์ต่างๆที่ได้รับจากวิชาที่บังคับให้ลูกเรียน หรือทัศนคติที่มาจากความคิดเกี่ยวกับการบรรลุผลต่างๆในชีวิตของนาย กรัม ทั้งหมด ล้วนเป็น Normal (บรรทัดฐานที่ใช้ระบุแนวทางของสถาบันครอบครัว ฯลฯ
จากการยกตัวอย่างดังที่กล่าวถึงแล้ว พวกเราจะมองเห็นได้ว่า ลักษณะสำคัญของระบบอำนาจนิยมเป็น การรวมศูนย์อำนาจแล้วก็การตัดสินใจ บทกำหนดโทษต่อผู้ใต้อำนาจที่มีการละเมิดบรรทัดฐานทางด้านศีลธรรมที่ตั้งไว้ สาเหตุหลายอย่างที่ประกอบทำขึ้นมาสามารถนำไปพิจราณาได้กับทุกๆเรื่องที่เกิดขึ้นในชีวิตพวกเรา ถ้านักอ่านเป็นผู้ที่มั่นใจว่า เจตนารมณ์เสรี (Free will) นั้นมีจริง ควรจะมีความเด็ดเดี่ยวมหาศาลที่จะต้านแบบอะไรก็ตามที่เป็นการริดรอนสิทธิอันเป็นธรรมในฐานะมนุษย์คนนึง ไม่ใช่วัตถุหรือทรัพยากรที่ถูกระบุคุณประโยชน์ให้เป็นไปตามคนที่มีอำนาจต้องการให้เป็น สถาบันครอบครัวเป็นสถาบันแรกที่มนุษย์ได้เกิด ได้รับประสบการณ์ประกอบสร้างทัศนคติมากยิ่งกว่าเดิมลายเป็นส่วนใดส่วนหนึ่งของสังคม แล้วก็สังคมใดก็ตามที่เจอกับปัญหาเชิงองค์ประกอบ ก็เลยจำต้องกลับมามองดูที่จุดเริ่มแรกสุดเพื่อจะได้เห็นปัญหาโน่นเป็น สถาบันครอบครัว ด้วยเหตุว่าครอบครัวเป็นจุดกำเนิดทัศนคติต่างๆที่กลายเป็นผลึกมาจากประสบการณ์ทั้งหลายแหล่ในชีวิตนั่นเอง แม้ครอบครัวใดใช้ระบบอำนาจนิยมในการปกครอง ก็จะกลายเป็นการผลิตซ้ำผลลัพท์ของระบบอำนาจนิยมสู่สังคมมากยิ่งขึ้น สังคมก็จะมีคนที่นิยมเผด็จการ ลิดรอนสิทธิและเสรีภาพของผู้อื่น ทั้งทางตรงและทางอ้อมเพิ่มขึ้นไปอีก และนั่นคือปัญหาหลักของสภาพสังคมที่เราพบเจอในยุคสมัยนี้นั่นเอง

Author: Dennis Hansen